Một nghề cho chín, hay là nên …9 nghề? 🧐
Lê Huyền - A8
Phần 1: Một nghề cho chín
Khác với nhiều bạn cùng lứa, đến sát ngày thi Đại học vẫn chưa biết mình muốn chọn lĩnh vực, ngành nghề nào, mình- do hoàn cảnh khó khăn và phải tự lập từ nhỏ, đã sớm nhìn thấy hình ảnh mà mình muốn trở thành - một nhà ngoại giao, một người phát ngôn của Chính phủ. 🤭
Mình cứ thế một đường mình đi…
Mẹ mong con gái thi Sư phạm vì đó là ước mơ mẹ đã phải từ bỏ vì chiến tranh và nghèo đói. Bố mong con gái thi ngành Y vì bố từng công tác trong Quân Y. (Nhưng con gái của bố thấy máu là…ngất xỉu 😅)
Đến sát ngày lên đường ra HN thi rồi, mẹ vẫn lo lắng nói: mẹ hỏi tất cả mọi người, chẳng ai biết gì về ngành “Báo chí đối ngoại” mà con muốn học cả. Bố thì trong phút tạm biệt, tay dúi cho con ít tiền lộ phí, vẫn lẩm bẩm: “con cái nói chả nghe lời!” 😂
Mình thi đậu ngành học mà khi đó đất nước chỉ mới bắt đầu đào tạo - do nhu cầu cấp thiết. Mình thuộc khoá thứ 2 tốt nghiệp. Bằng giỏi nên chưa đầy một tháng được nhận vào cơ quan đối ngoại của Trung ương. Lúc đó mới ra trường, đang tự thưởng cho mình chuyến du lịch Đà Nẵng đầu tiên trong đời thì được gọi gấp về để hoàn thiện hồ sơ và đi làm.
Giữa những cơ hội để làm việc ở doanh nghiệp lớn hay Đài truyền hình (lý do sẽ được kể ở phần 2), mình chọn Nhà nước. Vì được làm ngành Đối ngoại và Hợp tác quốc tế mình đã lựa chọn. Và vì…muốn được suất du học do Nhà nước nuôi, (tại mình con nhà nghèo 😅).
Vào Nhà nước, giữa một môi trường nhiều người lười và ì trệ, mình thong thả làm việc cũng trở nên nổi bật. Rồi khi bị chèn ép, trượt mất suất du học Úc, mình tự thi Cao học trong nước, dự trù luôn tiến trình học Tiến sĩ.
Mọi thứ như một kế hoạch sáng rõ, khả thi, đầy triển vọng (haha). Trong công việc, mình bắt đầu được tham gia các dự án, các cuộc họp được đóng dấu “Tuyệt mật”, được cử đi công tác nước ngoài… Lãnh đạo các bên Bộ từ Công An, Quân Đội, Thông tin Truyền thông, Văn hoá Thể thao Du lịch đều muốn điều chuyển mình sang bộ phận Đối ngoại hoặc Tình báo.
Thế nhưng, ngay khi một Quyết định điều chuyển chuẩn bị được ký, ngay trước ngày Bảo vệ Thạc sĩ, mình viết đơn xin ra khỏi Biên chế Nhà nước. Lý do của quyết định này là những tháng ngày đã quan sát và trải nghiệm môi trường làm việc Nhà nước. Sự mâu thuẫn giữa mong muốn làm việc và cống hiến có phần “ngây thơ” của tuổi trẻ và những khoảng tối mà nếu muốn đi qua, mình sẽ không còn là mình nữa.
Thế nên, cho dù rất nhiều bạn bè và đồng nghiệp đã cố gắng khuyên nhủ, và có tới 3 vị Thứ Trưởng đã liên lạc và muốn sắp xếp để mình làm việc ở bất kì đơn vị nào mong muốn trong hệ thống ngành - với các vị trí và công việc tương đương, MÌNH VẪN GIỮ QUYẾT ĐỊNH.
(Sau 4 năm mình ra khỏi Nhà nước. 2 trong số 3 vị Thứ trưởng kể trên đã trở thành Bộ trưởng. Và họ tiếp tục gọi mình quay lại các cơ quan họ đang phụ trách. Mình vẫn mãi biết ơn họ đã từng bảo vệ một nhân viên có năng lực nhưng “yếu thế” giữa giàn “con ông cháu cha”.)
Lúc cãi bố mẹ chọn nghề, mình đã kiên quyết bao nhiêu, thì đến lúc bỏ việc, mình (âm thầm giấu bố mẹ) và cũng kiên quyết như thế. 😂 Bố mình sau gần 2 năm mới biết sự thật và đã không nói chuyện với mình gần một năm. 🤧😂😂😂
Và hành trình “một nghề cho chín” kết thúc, chuyển sang hành trình…9 nghề đầy gian nan nhưng cũng đầy trải nghiệm đáng nhớ. Mình sẽ kể tiếp ở phần 2 nhé (nếu các bạn còn quan tâm 🤭)
Phần 2: Hành trình 9 nghề
Nếu hành trình “một nghề cho chín” là con đường thẳng tắp, xuyên qua mọi rào cản và khó khăn; Thì hành trình “9 nghề” như một đồ thị hình sin, đi tới đâu là hoài nghi bản thân tới đó…
2.1. Nghề Biên tập viên Truyền hình:
Dù theo học ngành “Báo chí đối ngoại”, thì công việc Biên tập viên truyền hình mới mang đến những đồng thù lao đầu tiên, và đã nuôi sống mình 2 năm cuối Đại học.
Năm đầu mới ra Hà Nội, còn bỡ ngỡ nên chỉ tập trung học. Tiền bố mẹ gửi cứ đến giữa tháng lại hết veo. Vay tạm cô bạn cùng phòng, đầu tháng trả, giữa tháng lại vay. Mòn mỏi hết năm nhất.
Ngày đó bạn Khôi A5 có liên lạc từ Bách Khoa sang, nói yêu tớ đi nhà tớ giàu đủ nuôi cả hai ăn học. Nhưng đã lỡ sa vào lưới tình của một anh hơn 5 tuổi, tại anh…đá bóng hay. Nên đành lỡ hẹn với Khôi. Về sau bị nhà anh chê hoàn cảnh mình éo le, hậu môn ko đăng đối. Ân hận quay lại năn nỉ Khôi nhưng quá muộn. Khôi đã trở thành hotboy Robocon Bách Khoa, mẹ xây cho nguyên cái hồ bơi để nuôi cá. Haizzz. Buồn mãi mãi!
Sang năm thứ 2 có người quen giới thiệu mình đi thử việc bên Truyền hình. Có biết mô tê gì đâu, cần tiền thì cứ thử đại. Vào phỏng vấn chung với mấy khứa học chuyên ngành Truyền hình, cái được giao luôn viết một phóng sự 😅. Ngồi ngẫn ra mất nửa thời gian thì cũng viết hết ra những gì có trong đầu. Cũng chả có gì để mất.
Ấy vậy mà được nhận. Ngày đầu vào việc, chị phụ trách nói, đọc bài thi là biết em ko được học ngành này, nhưng chị vẫn nhận vì nhìn thấy tiềm năng của em, chị sẽ đào tạo. Và cũng vì hai chữ “đào tạo” ấy, chị luôn cắt mất 1/3 thù lao của mình trong bí mật, sau này chuyện vô tình lộ ra. 🤧
Nhưng vẫn biết ơn chị, vì nhờ những lời khen về chuyên môn của chị mà một nhóm anh chị khác cũng… bí mật bứng mình sang chỗ làm mới, lương cao hơn, cơ hội rộng mở hơn.
Ấy thế nhưng, ngay sản phẩm đầu tay ở chỗ làm mới, mình bị sếp gọi vào với lời phê ngắn gọn: “làm như cứt, về làm lại”. Mình khóc hết buổi sáng ở hành lang. Không thể nghỉ làm lúc này, vì lỡ nói với mẹ ko cần gửi tiền chu cấp nữa. Lỡ tự tin quá (và thương mẹ) nói sẽ tự đi làm nuôi mình rồi.
Khóc xong thì về phòng làm việc…khóc tiếp 😂 Mấy anh chị trong team mới hiện lên hỏi “vì sao con kia khóc?” Rồi anh chị giải thích cho format làm việc ở nơi mới. Có khả năng là một chuyện, thích ứng với nơi này là chuyện khác. Đêm đó về làm lại sản phẩm mới, hôm sau đem cho anh chị góp ý trước, cứ thế từng chút từng chút. Việc trôi, sếp duyệt bài, có lương, còn được đi Hạ Long du lịch sướng hết cả nhà nghèo. Một lần nữa trong đời mang ơn những người xa lạ!
Rồi cũng chính sếp nơi này đã giới thiệu mình sang nơi mới, again lương cao hơn, cơ hội rộng mở hơn. Vẫn again, va phải lĩnh vực mà mình chả biết mô tê gì cả. Được giao cùng ekip xây dựng Bản tin kinh tế cho gần 20 Đài các tỉnh. Ôi chao đến cái tiền ăn mỗi tháng còn chật vật kiếm, mà giờ phải hiểu kinh tế thị trường. Rồi lại được giao xây dựng Bản tin thời tiết cho VTC. Lại khăn gói sang Trung tâm khí tượng Thuỷ Văn quốc gia để tìm hiểu xem:
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu
Em cũng không biết nữa
Khi nào thì bão tan?!!
Ngày Bản tin thời tiết đầu tiên lên sóng đúng Quốc Khánh 2/9, mình ngất xỉu ở chỗ làm. Sau đó là nhiều lần ngất xỉu nữa, cả ở trường học và nơi làm việc. Ngày vẫn phải đi học, vẫn phải duy trì học bổng loại giỏi để đủ tiền đóng học phí, chiều và tối thì cày bản tin, trực phòng thu…
Công việc BTV Truyền hình cứ thế nuôi mình ăn học đàng hoàng, được tiếp cận các doanh nghiệp lớn, thi thoảng có phong bì hẹ hẹ, được mời về làm việc ở Ban Truyền thông. Các kênh Truyền hình như VTV4 hay VTC cũng đưa ra offer công việc rất sáng.
Nhưng khi đó, cũng như Siêu Việt, một lòng trung thành với Tổ quốc 🤭, tốt nghiệp xong là mình vào Nhà nước làm Đối ngoại và Hợp tác quốc tế luôn.
Hành trình đẹp với nghề Truyền hình khép lại. Nhiều anh chị vẫn giữ liên lạc với mình đến ngày nay. Một số thực tập sinh do mình hướng dẫn nay là BTV dẫn chính Chào Buổi Sáng của VTV hay Cầu truyền hình trực tiếp…
Thôi truyện đã dài, mình xin phép dừng bút tại đây. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe! Cảm ơn vì Tuấn Anh dí số mà tự nhiên lại ngồi xâu chuỗi câu chuyện cuộc đời 😅!
Hẹn sẽ ra phần tiếp theo - với rất nhiều thất bại, nếu các bạn còn quan tâm. 🙃
(Minh hoạ là cô sinh viên mặc áo trắng tinh lăn vào hầm mỏ than làm phóng sự bị cả mỏ cười trêu)
Phần 3: Nghề nhào lộn trên dây
Thực ra đó chỉ là cách ví von của mình về một quãng khá dài “lộn nhào” hết từ công việc này sang công việc khác, mà lúc nào cũng đầy bấp bênh, căng thẳng. Mình cứ liều lĩnh lao về phía trước nhưng bên trong đầy hoài nghi và rất nhiều khi lạc lối…
Nếu các bạn đã đọc phần 1 và 2 của series bài viết này, thì đã từng thấy mình là một nhân vật rất kiểu “con nhà người ta” nhỉ 🤭. Con nhà nghèo, luôn chăm chỉ và nỗ lực tiến lên. Muốn làm nghề gì là quyết tâm học và làm cho thật giỏi.
Chuyện đã như vậy cho đến khi…mình “thoát nghèo” 😅. Việc nỗ lực và đưa bản thân đến một vị trí mà tại thời điểm đó, mình đã bỏ khá xa bạn bè cùng lứa về “thành tựu”, khiến cho mình bắt đầu chủ quan. Quá tự tin vào bản thân, mình rất kiên quyết xin ra khỏi Nhà nước, từ bỏ con đường Báo chí Đối ngoại đang rất rộng mở, mà không hề chuẩn bị cho mình một phương án B - C nào. Tin rằng cứ học xong nốt Thạc sĩ, lao ra đường kiếm việc thì kiểu gì chả sống được. Xưa mình đã vất vả lăn lộn thế cơ mà.
Nhưng hoá ra, cuộc đời này không dễ dàng như “chị đẹp” tưởng 🤭. Cái mà “chị” không ngờ tới nhất không phải là chị thiếu năng lực, mà là chị bị “lạc hậu” với thời đại. Từ môi trường Nhà nước bước ra bên ngoài chẳng khác nào ngày đầu từ quê lên đứng giữa ngã tư Cầu Giấy. Xe cộ lao vun vút từ các phía.
Dù vẫn được mời về làm Trưởng phòng Marketing, Trưởng phòng Phát triển kinh doanh, Trưởng Ban Truyền thông…, nhưng mình luôn là người xin bỏ cuộc trước. Và mình bỏ cuộc nhanh hơn ngày xưa rất nhiều.
Sau này nhìn lại, mình nhận ra lúc đó không chỉ thiếu sự cập nhật công nghệ và tư duy làm việc mới, mình còn thiếu cả động lực nữa. “Thoát nghèo” khiến cho sự kiên nhẫn của mình mất đi.
Và đó là lúc mình bước vào hành trình tìm lại sự kiên nhẫn…
Không còn tự tin vào khả năng làm việc và kiếm tiền của bản thân như trước nữa, mình bắt đầu tìm hiểu về tài chính để quản lý tài chính cá nhân tốt hơn. Không đủ giỏi để nhận một job xịn thì làm cùng lúc hai job nhỏ. Sống đủ với lương một job, kỷ luật giữ lại thu nhập của job 2. Đọc thêm về đầu tư, tự do tài chính, tài sản- tiêu sản… Bớt bay bổng mộng mơ về một tương lai màu hồng, mà phấn đấu cho một tương lai vững vàng, an toàn hơn. Dùng tiền tiết kiệm sau bao năm để đưa vào bất động sản, cổ phiếu, mở Cty cà phê cùng bạn bè. May mắn là các kế hoạch đầu tư đều đạt yêu cầu, dù là được-mất vẫn đan xen, mang đến cho mình một cái phao cứu sinh quý giá…
Chặng đường 10 năm qua, kể từ khi nhìn nhận ra vấn đề, mình vẫn chưa thể tìm lại cảm giác “thăng hoa” trong công việc như thời trẻ, nhưng sự kiên nhẫn, sự dũng cảm thì mình đã tìm lại được. Mình sẵn sàng thức dậy từ sớm, chạy xe máy ra chợ đầu mối để mua trái cây cho mấy quán cà phê trong những ngày đầu khởi nghiệp. Làm ngày họp đêm cùng cộng sự để xây dựng thương hiệu. Mình sẵn sàng mặc đồng phục, đứng ở quầy phục vụ, cúi rạp người khi giao tiếp với khách hàng để làm gương cho nhân viên về chất lượng dịch vụ. Mình bán đất để trả nợ khi một dự án Trà sữa khác thất bại. Rồi vào Đà Nẵng xốc lại tinh thần và mở thêm một bussiness Spa và một brand cà phê khác. Mình trầm cảm 2 lần trong những tháng ngày đó. 😅
Cho đến hôm nay, khi ngồi viết những dòng này, mình đã thoái cổ phần hết khỏi các bussiness, chỉ giữ lại 1-2 đầu việc nhỏ mà mình vẫn ko dám nói gì lúc này. Có thể mình sẽ phát triển thêm được, cũng có thể chỉ là giữ lấy cái phao an toàn thôi 😁
Có nhiều lần mình tự hỏi: nếu không phải lo nghĩ về tiền nữa thì mình thực sự muốn làm gì? Nếu mình trả lời được câu hỏi đó, chắc 20 năm nữa gặp lại sẽ có chuyện để kể cho các bạn nghe.
Còn bây giờ, xin khép lại series 9 nghề ở đây. Mong cho tất cả chúng ta cứ dũng cảm đi tiếp, tận hưởng hành trình và biết ơn tất cả những phước lành!
